Een onlangs opgegraven fossielenlocatie in Hunan, Zuid-China, hervormt ons begrip van hoe het leven zich herstelde na een grote uitstervingsgebeurtenis ongeveer 513 miljoen jaar geleden. De ontdekking, genaamd de Huayuan-biota, vertegenwoordigt een ongekende momentopname van een ecosysteem in herstel, tot in buitengewone details bewaard gebleven, inclusief zachte weefsels en interne structuren. Bijna 60% van de gevonden soorten is voorheen onbekend voor de wetenschap.
Het uitsterven van Sinsk en de nasleep ervan
Ongeveer 513,5 miljoen jaar geleden heeft het uitsterven van Sinsk het Cambrische landschap op aarde dramatisch veranderd, waardoor de Cambrische explosie van leven werd voorkomen. Hoewel het uitsterven zelf bekend is, bleef wat er onmiddellijk daarna gebeurde grotendeels een mysterie. De Huayuan-biota vult deze leemte op en biedt een direct inzicht in het herstel van het ecosysteem.
De site bevat 153 diersoorten verdeeld over 16 grote groepen, met in totaal meer dan 8.600 exemplaren. De rijkdom en het behoud ervan wedijveren met die van de beroemde Burgess Shale in Canada, waardoor het wordt geclassificeerd als een zeldzaam ‘Burgess Shale-type’ (BST) Lagerstätte – een fossielenbodem waar zelfs de meest delicate zachte weefsels gefossiliseerd zijn. Dit detailniveau is van cruciaal belang omdat het niet alleen wat leefde, maar hoe zij leefden laat zien.
Een toevluchtsoord in diep water
Paleontologen weten al lang dat het leven zich binnen een paar miljoen jaar herstelde van het uitsterven van Sinsk. Maar de Huayuan-biota suggereert waar dit herstel plaatsvond: diepere wateren. Andere Cambrische Lagerstätten, zoals de Burgess Shale en de Chinese biota’s Qingjiang en Chengjiang, onthulden dat soorten in ondiep water het zwaarst werden getroffen. De fossielen van Huayuan tonen aan dat bepaalde ecosystemen, vooral die in diepere omgevingen, als veilige havens dienden.
De conserveringskwaliteit bij Huayuan is opmerkelijk. Fossielen omvatten niet alleen externe structuren, maar ook interne organen, zenuwstelsels en zelfs cellulaire details. Onderzoekers hebben darmstructuren en optische weefsels geïdentificeerd, waardoor een ongekend inzicht in de eeuwenoude fysiologie ontstaat.
Belangrijke ontdekkingen en mondiale verbindingen
De biota herbergt een breed scala aan dieren, waaronder geleedpotigen (trilobieten), roofdieren (radiodonten) en ongewervelde dieren (sponzen, kamgelei). Velen lijken in hun natuurlijke habitat bewaard te zijn gebleven, wat conclusies over gedrag mogelijk maakt; sommige soorten werden gegroepeerd aangetroffen, wat erop wijst dat ze op scholen leefden.
Een bijzonder belangrijke vondst is ‘s werelds oudst bekende pelagische manteldier, een filtervoedend organisme dat cruciaal is voor de moderne koolstofcycli in de oceaan. De aanwezigheid ervan suggereert dat sleutelelementen van de huidige mariene ecosystemen al kort na het uitsterven aan het evolueren waren.
Opvallend is dat de Huayuan-biota soorten deelt met de Burgess Shale, ondanks dat ze duizenden kilometers en miljoenen jaren van elkaar verwijderd zijn. In Huayuan zijn dieren gevonden die ooit uniek werden geacht voor de Canadese vindplaats, zoals Helmetia en Surusicaris, wat bredere ecologische patronen bevestigt.
“De buitengewone biodiversiteit van de Huayuan-biota biedt een uniek inzicht in de Sinsk-gebeurtenis door het herstel of de straling na het uitsterven in de buitenste plankomgeving te onthullen”, stellen onderzoekers. “Het geeft aan dat de diepwateromgeving mogelijk een cruciale rol heeft gespeeld bij het structureren van de mondiale diversificatie en verspreiding van zeedieren sinds het vroege Cambrium.”
Deze ontdekking onderstreept de opmerkelijke veerkracht van het leven en het belang van diepwaterecosystemen bij het vormgeven van de vroege evolutie van dieren. De Huayuan-biota zal de komende jaren een brandpunt blijven voor paleontologisch onderzoek.
