Het Internationale Ruimtestation (ISS), een symbool van internationale samenwerking in de ruimte, kan tot 2032 blijven opereren onder een nieuw NASA-autorisatiewetsvoorstel, ingediend door de Amerikaanse Senaatscommissie voor Handel, Wetenschap en Transport. Deze verlenging markeert een verschuiving ten opzichte van de eerder geplande datum van beëindiging van de baan, eind 2030, en onderstreept een strategische stap om de Amerikaanse dominantie in een lage baan om de aarde (LEO) te behouden, terwijl China snel zijn eigen ruimtevaartcapaciteiten ontwikkelt.
De geopolitieke context
De belangrijkste rechtvaardiging van het wetsvoorstel, zoals aangegeven door de commissie, is het vermijden van een gat in de voortdurende menselijke aanwezigheid in LEO. Het gaat hier niet alleen om wetenschappelijke continuïteit. Het gaat er in de eerste plaats om te voorkomen dat China het leiderschap in de ruimte overneemt voordat commerciële zenders klaar zijn om het over te nemen.
Deze urgentie komt voort uit de snelle vooruitgang die China zelf boekt. Peking lanceerde de kernmodule van zijn Tiangong-ruimtestation in 2021 en voltooide de bouw in 2022. China is van plan Tiangong tot halverwege de jaren 2030 te exploiteren en daarmee een directe concurrent van het verouderende ISS te creëren. De zorgen van de commissie werden benadrukt tijdens een hoorzitting in september getiteld “Er is een slechte maan in aantocht”, waarbij de noodzaak werd benadrukt om China te overtreffen in zowel maan- als LEO-missies.
Commerciële alternatieven en scepticisme
De Amerikaanse strategie is gebaseerd op de overgang naar commerciële ruimtestations die zijn ontwikkeld via het Commercial LEO Destinations-programma van NASA. Sinds 2021 is ruim $500 miljoen toegewezen aan bedrijven als Blue Origin en Voyager Technologies, die respectievelijk Orbital Reef en Starlab bouwen. Startups als Vast en Axiom Space strijden ook om een rol in de toekomst van LEO.
De Senaatscommissie is echter sceptisch over de vraag of deze commerciële stations in 2030 volledig operationeel zullen zijn. Het wetsvoorstel draagt NASA specifiek op om het ISS niet te ontmantelen totdat er haalbare vervangingen klaar zijn, waardoor continue menselijke aanwezigheid wordt gegarandeerd, ongeacht vertragingen in de commerciële ontwikkeling.
Financiering en maanambities
Naast de uitbreiding van het ISS verwerpt het wetsvoorstel ook de door president Trump voorgestelde bezuinigingen op de NASA. In plaats daarvan wijst het land 24,7 miljard dollar toe voor het begrotingsjaar 2026 en 25,3 miljard dollar voor het begrotingsjaar 2027, een aanzienlijke stijging ten opzichte van de 18,8 miljard dollar waar Trump om vroeg. Een belangrijke bepaling geeft NASA de opdracht om te beginnen met de bouw van een bemande basis op de maan, waarmee de langetermijndoelstellingen voor de maan verder worden versterkt als onderdeel van het Artemis-programma. Deze maanbasis wordt gezien als een knooppunt voor wetenschappelijk onderzoek, technologische ontwikkeling en strategische operaties.
“Een aanhoudende aanwezigheid van mensen en robots op de maanbasis zal prioritaire wetenschappelijke onderzoeken ondersteunen die de basis leggen voor een succesvolle missie naar Mars”, aldus de wetenschapscommissie van de Senaat in een persbericht.
Volgende stappen
Het wetsvoorstel gaat nu ter goedkeuring naar de volledige Senaat en het Huis van Afgevaardigden voordat het mogelijk door president Trump in de wet wordt ondertekend. Als de ISS-uitbreiding wordt doorgevoerd, zou dit een duidelijke intentieverklaring zijn: de VS zijn vastbesloten hun leiderschap in de ruimte te behouden, zelfs als dit betekent dat de levensduur van een verouderend internationaal bezit wordt verlengd terwijl commerciële alternatieven hun achterstand inhalen.
