Heb je ooit geprobeerd hardnekkige zonnebrandvlekken uit je favoriete kleding te bleken, maar kreeg je een schokkende scheut karmozijnrood te zien? Dit verbijsterende fenomeen intrigeerde professor Clare Mahon van de afdeling scheikunde van de Universiteit van Durham, wat leidde tot een onverwacht wetenschappelijk onderzoek.
Mahon werkte samen met collega’s binnen het ANTENNA-project van Durham – een samenwerkingsverband tussen de universiteit, Procter & Gamble (P&G) en Imperial College London, gericht op het ontwikkelen van geavanceerde schoonmaakoplossingen. Hun missie: het ontrafelen van de chemie achter deze merkwaardige zonnebrand-bleekreactie die onschuldig wit wasgoed verandert in levendige scharlakenrode doeken.
Hun onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Chemical Communications, verdiepte zich in de interactie van elf populaire commerciële zonnebrandmiddelen met bleekmiddel. Zeven van deze geteste zonnebrandmiddelen gaven die duidelijke rode kleur bij blootstelling aan chloorbleekmiddel. Intrigerend genoeg bevatten ze alle zeven een gemeenschappelijk ingrediënt: diethylaminohydroxybenzoylhexylbenzoaat (DHHB).
Terwijl eerder onderzoek veranderingen in het DHHB-molecuul had geïdentificeerd bij blootstelling aan chloor, werd aangenomen dat deze verandering niet zo’n sterke kleurverandering teweegbracht, waardoor wetenschappers in verwarring raakten. Professor Mahon en haar team vermoedden dat er meer aan de hand was dan op het eerste gezicht leek.
Om precies vast te stellen wat er op moleculair niveau gebeurde, maakten ze gebruik van nucleaire magnetische resonantie (NMR) experimenten in samenwerking met de professoren Andy Beeby en Mark Wilson, samen met Dr. Alan Kenwright en Dr. Eric Hughes. Hun bevindingen onthulden een ongebruikelijke transformatie binnen het DHHB-molecuul – een proces dat ipso-dichlorering wordt genoemd. In wezen hechtten twee chlooratomen zich onverwachts aan dezelfde locatie op een van de ringstructuren van het molecuul.
Deze onverwachte opstelling veranderde de manier waarop het molecuul met licht interageerde. Computersimulaties door professor Mark Wilson hebben aangetoond dat dit gemodificeerde DHHB het zichtbare licht met de kortere en middellange golflengte absorbeert, waardoor alleen de langere rode golflengten worden doorgelaten.
Het goede nieuws? Deze ontdekking zou in de toekomst mogelijk kunnen leiden tot betere zonnebrandformuleringen. Door het DHHB-molecuul aan te passen om deze ipso-dichlorering tegen te gaan, hopen wetenschappers deze ongewenste rode vlekken helemaal te elimineren en te voorkomen dat onze strandhanddoeken en t-shirts per ongeluk abstracte kunstdoeken worden. Verder onderzoek en testen zijn nodig voordat dergelijke aanpassingen de winkelschappen bereiken, maar de weg naar vlekvrije zomerkleding ziet er inderdaad veelbelovend uit.
