Een nieuwe aanpak waarbij gebruik wordt gemaakt van zelfversterkend RNA (saRNA) heeft het vermogen aangetoond om schade aan de hartspier na een hartaanval te herstellen bij zowel muizen als varkens. Onderzoekers geloven dat deze doorbraak de weg zou kunnen vrijmaken voor snellere hersteltijden bij mensen, en een mogelijke oplossing zou kunnen bieden voor de belangrijkste doodsoorzaak in de Verenigde Staten: hartziekten.
De uitdaging van herstel na een hartaanval
Hartaanvallen komen voor wanneer een geblokkeerde slagader de zuurstoftoevoer naar de hartspier afsnijdt. Hoewel chirurgische ingrepen de bloedstroom kunnen herstellen, heeft de beschadigde spier tijd nodig om te genezen. Als het herstel onvolledig is, vormt zich littekenweefsel, waardoor de pompefficiëntie van het hart afneemt en het risico op hartfalen toeneemt. Het leveren van effectieve behandelingen rechtstreeks aan het hart zonder invasieve procedures blijft een belangrijke hindernis in de cardiologie.
Hoe saRNA werkt
Uit het onderzoek, gepubliceerd in Science op 5 maart, blijkt dat een enkele injectie van saRNA in beenspierweefsel de productie stimuleert van atriaal natriuretisch peptide (ANP), een natuurlijk hartherstellend hormoon. Onderzoekers merkten op dat de ANP-niveaus hoger zijn bij pasgeborenen, wat duidt op de rol ervan in de hartontwikkeling. Door de ANP-niveaus bij volwassen dieren tijdelijk te verhogen, probeerden ze spierregeneratie op gang te brengen.
Het saRNA werkt op dezelfde manier als mRNA-vaccins en instrueert cellen om proANP te produceren, dat wordt omgezet in ANP wanneer het het hart bereikt. In tegenstelling tot mRNA, dat snel afbreekt, repliceert saRNA zichzelf in de cellen, waardoor de eiwitproductie tot vier weken lang in stand wordt gehouden. Deze verlengde duur maakt saRNA ideaal voor toepassingen die langdurige eiwitexpressie vereisen.
Waarom dit belangrijk is
Deze aanpak vertegenwoordigt een potentiële paradigmaverschuiving in de behandeling van hartaanvallen. De huidige methoden ontberen een manier om op efficiënte wijze genezende stoffen aan het hart af te leveren zonder chirurgie. De in dit onderzoek beschreven injectiemethode omzeilt deze beperking, waardoor de hersteltijden mogelijk worden verkort en complicaties op de lange termijn worden geminimaliseerd.
Hoewel op saRNA gebaseerde vaccins in sommige landen al zijn goedgekeurd, is dit de eerste keer dat de technologie wordt toegepast op hartherstel. Deskundigen merken op dat eerdere pogingen om patiënten met een hartaanval te behandelen met natriuretische peptiden mislukten, maar deze nieuwe toedieningsmethode zou deze tekortkomingen kunnen overwinnen.
Volgende stappen en kanttekeningen
Hoewel veelbelovend, is de saRNA-behandeling nog niet bij mensen getest. Toekomstig onderzoek moet veilige en effectieve doseringsniveaus vaststellen, de exacte mechanismen achter het succes ervan bevestigen en klinische onderzoeken uitvoeren om de werkzaamheid ervan te valideren. Cardiologen benadrukken dat de waargenomen voordelen bij dieren zich niet automatisch vertalen in menselijke uitkomsten.
“We weten nog niet precies wat het mechanisme zou zijn dat een voordeel zou opleveren voor de patiënten”, aldus Dr. Dan Atar, hoogleraar cardiologie aan het Universitair Ziekenhuis van Oslo.
Ondanks deze onzekerheden bieden de bevindingen van het onderzoek een waardevolle richting voor toekomstig onderzoek. Als deze op saRNA gebaseerde aanpak veilig en effectief blijkt te zijn bij mensen, zou dit de levens van miljoenen mensen die getroffen zijn door hartziekten aanzienlijk kunnen verbeteren.
