Een echtpaar dat hun historische huis in New Orleans renoveerde, stuitte op een archeologische schat: een 1900 jaar oude Romeinse grafsteen. Aanvankelijk afgedaan als tuinornament, bleek de in het Latijn geëtste marmeren plaat een authentiek artefact met een verrassende geschiedenis. De inscriptie, beginnend met de zinsnede Dis Manibus (“aan de geesten van de doden”), identificeert de steen als behorend tot Sextus Congenius Verus, een Thracische soldaat die op 42-jarige leeftijd stierf na 22 jaar dienst.
Van Italië naar Louisiana: een reis in oorlogstijd
De reis van de tablet is net zo opmerkelijk als zijn ontdekking. Het maakte oorspronkelijk deel uit van de collectie van het Nationaal Archeologisch Museum van Civitavecchia, Italië, een havenstad waar de marker ooit op een kleine begraafplaats stond. Het museum liep grote schade op tijdens geallieerde bombardementen in de Tweede Wereldoorlog, wat leidde tot de verplaatsing en het verlies van talrijke artefacten. De steen werd na de oorlog als vermist opgegeven en de afmetingen kwamen overeen met de tablet die in de tuin van New Orleans werd gevonden.
Het mysterie wordt nog groter met de onthulling dat de steen weer boven water kwam in het bezit van Charles Paddock Jr., een Amerikaanse soldaat die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Italië was gestationeerd. Zijn familie schonk het artefact later, zich niet bewust van de ware aard ervan, aan een volgende huiseigenaar die het in hun tuin plaatste. Decennia lang bleef het verborgen, omdat het werd aangezien voor een decoratief stuk.
De bredere betekenis
De zaak benadrukt de wijdverbreide verstoring van het cultureel erfgoed tijdens oorlogstijd. Duizenden artefacten zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog in heel Europa verloren gegaan of gestolen, waarvan er vele tot op de dag van vandaag vermist zijn. Het voortbestaan van de grafsteen van Sextus Congenius Verus is een zeldzaam voorbeeld van een artefact dat na tientallen jaren van onduidelijkheid weer boven water komt.
Het Art Crime Team van de FBI coördineert nu de repatriëring van de steen naar zijn oorspronkelijke verblijfplaats in Italië. De ontdekking onderstreept hoe zelfs ogenschijnlijk gewone voorwerpen buitengewone verhalen kunnen bevatten, die het heden met het verre verleden verbinden.
Dit relikwie dient als een aangrijpende herinnering aan de blijvende erfenis van het Romeinse Rijk en de turbulente geschiedenis die zijn overblijfselen over de hele wereld heeft verspreid.
