De meeste mensen beschouwen West Coast-jazz als steriel. Ze stellen zich beige vesten en coole, afstandelijke vibes voor. Maar Art Pepper bewees dat het mis was. Geboren in Gardena, Californië, in 1925, bracht hij een brandende intensiteit in de altsaxofoon die het stereotype van de ‘cool jazz’ doorbrak. Hij was een belangrijke figuur in de jaren vijftig. Zijn geluid had een zeldzame, prachtige helderheid. Zelfs kleine nootwaarden kwamen met precisie door. Zijn improvisaties waren emotioneel geladen. Hij speelde niet alleen noten. Hij creëerde spanning.
Van leger tot Stan Kenton
Pepper begon niet als een legende. Hij begon in lokale bands. Als tiener speelde hij in Los Angeles met leiders als Lee Young en Benny Carter. Die invloeden uit het swingtijdperk bleven hem bij. Toen kwam de Stan Kenton-band. Hij sloot zich kort aan in zijn tienerjaren. Hij vertrok om van 1944 tot 1946 in het Amerikaanse leger te dienen. Toen hij terugkeerde, voegde hij zich in 1947 weer bij Kenton. Hij bleef tot 1952.
Dat vertrek betekende een keerpunt. Hij begon zijn eigen opnamegroepen te leiden. De late jaren vijftig waren een gouden venster. Tussen 1956 en 1960 nam hij veel op. Het was een productieve uitbarsting. Toen kwam het leven tussenbeide. Moeilijk.
De lange weg terug
Drugsverslaving en gevangenisstraffen ontspoorden zijn carrière in de jaren vijftig. Hij was niet de enige in die tijd, maar zijn strijd was publiekelijk en wreed. Hij bracht het grootste deel van 1961 tot 1967 achter de tralies door. Fysieke kwalen volgden op de vrijlating. Hij ging naar Synanon voor revalidatie. Dat heeft drie jaar geduurd.
Het optreden werd met tussenpozen. Je vraagt je misschien af hoe hij überhaupt herstelde. Maar eind jaren zeventig was hij weer onderweg. Hij hervatte het veelvuldig opnemen en toeren. Zijn geluid bleef uitstekend tot aan zijn dood in Los Angeles op 15 juni 1982.
Een uniek geluid
Waardoor viel hij op? Het was niet alleen techniek. Het was gevoel. Terwijl andere blanke West Coast-muzikanten een koele afstandelijkheid koesterden, was Pepper’s improvisatie op elk tempo intens emotioneel. Hij was een gevoelige tolk. Luister naar zijn opname uit 1956 van Hoagy Carmichael’s ‘Winter Moon’. Je hoort het daar.
Hij speelde altsaxofoon met een briljante, zuivere toon. Hij speelde ook af en toe klarinet en tenorsaxofoon. Zijn solo’s gebruikten gebroken frasen. Asymmetrische accenten. Hij vormde melodische lijnen met een zeldzame, meeslepende spanning. Hij liet zich beïnvloeden door giganten uit het bop-tijdperk, zoals Charlie Parker en Lee Konitz.
Essentiële opnames
Als je wilt horen hoe hij op zijn hoogtepunt klonk, begin dan met specifieke albums. Zijn nummer “Besame Mucho” uit 1956 is een hoogtepunt. Luister maar eens naar Art Pepper Meets the Rhythm Section uit 1957. The Way It Was (1960) en Smack Up (1960) zijn ook essentieel. Deze albums leggen de rauwe kracht van zijn altwerk vast.
In de jaren zeventig evolueerde zijn stijl. Onder invloed van John Coltrane verwerkte hij modaal materiaal. Hij gebruikte cyclische vormen. Hij experimenteerde met dissonante, klankrijke elementen. Zijn solowerk paste zich aan. Het bleef uitstekend.
Het eerlijke leven
Peppers verhaal eindigde niet met muziek. Het werd een