Deze week is niet alleen maar warm. Het is recordbrekend. En nat. Een dodelijke combo die duizenden mensen zal doden.
Wetenschappers van het World Weather Attribution-netwerk hebben ernaar gekeken. Ze ontdekten dat er een super-El Niño aan het ontstaan is in de Stille Oceaan. Mensen dachten dat dat misschien de oorzaak was. Dat is het niet. Geef de opwarming van de aarde de schuld. Eenvoudig en duidelijk.
De wiskunde van onmogelijkheid
De onderzoekers voerden de cijfers uit voor 26-28 juni in West- en Midden-Europa. Ze stelden een simpele vraag: hoe waarschijnlijk zouden deze temperaturen in 1976 of zelfs 2003 zijn?
Het antwoord? In principe nooit.
Er is een lagedrukkoepel die zuidelijke lucht vasthoudt. Die hebben we eerder gezien. Het patroon is bekend. De temperatuur is dat niet. Vijftig jaar geleden zou een typische hittepiek in juni 3,5°C lager zijn geweest. De hitte die we nu zien, komt maar eens in de 10.00 jaar voor. Als dat ooit zo zou zijn.
Frankrijk bereikte in één stad een temperatuur van 44°C. Spanje kon ‘s nachts niet afkoelen omdat het boven de 30°C bleef terwijl iedereen sliep. Of geprobeerd.
Theodord Keeping van Imperial College London zei het botweg. Zonder de klimaatverandering zou dit in juni niet zijn gebeurd. Die nachttemperaturen? Onmogelijk op elk moment van het jaar. Zonder door de mens veroorzaakte opwarming.
Vochtigheid maakt het nog erger
Warmte is slecht. Vochtigheid is de kicker. Britse steden bereikten een luchtvochtigheid van meer dan 50%. Dauwpunten in de lage 20°C. In juli 2022, toen Groot-Brittannië zijn temperatuurrecord vestigde? Enkele cijfers. Groot verschil.
De natteboltemperatuur meet hoe uw lichaam daadwerkelijk warmte, zweet en zo voelt. In de helft van de Europese steden breken records. Of staan op het punt dat te doen.
Zweet verdampt niet in dikke lucht. Je kookt van binnenuit. Oude mensen worden met het ergste geconfronteerd. Dat geldt ook voor mensen met chronische ziekten. Migranten. Mensen op straat. De kwetsbaren worden als eerste verdampt.
Friederike Otto merkt op dat de ongelijkheid groot is. Klimaatverandering voegt niet alleen warmte toe. Het vergroot de kloof. De mensen die het minst waarschijnlijk zullen overleven, zijn degenen die zich al op de rand bevinden.
Onvoorbereide steden
We kunnen de doden nog niet tellen. Te vroeg. Maar in 2025 kwamen bij een kleinere hittegolf in juni 2.300 mensen om het leven in Londen en tien andere steden.
Deze keer zal het nog erger zijn. Vooral voor Noord- en Midden-Europa.
Wij zijn het snelst opwarmende continent. Onze steden zijn er niet klaar voor. Ze zijn oud. Gebouwd voor koud weer. De bevolking vergrijst en zit gevangen in betonnen dozen. In Groot-Brittannië heeft slechts 5% van de woningen airconditioning. Vijf procent.
We hebben een beter plan nodig
Hier meer AC tegenaan gooien zal ons niet redden. In ieder geval niet alleen. Europa heeft passieve koeling nodig. Betere isolatie. Ventilatie. Groene daken. Muren die ademen. Bomen langs de straten.
Carolina Pereira Marghidan van het Rode Kruis waarschuwt voor blinde vlekken in de vangnetten. De huidige plannen missen mensen met psychische problemen. Zwangere vrouwen. Degenen die specifieke hulp nodig hebben.
“We hebben hitteactieplannen.” Ze heeft gelijk. Maar uit onderzoek blijkt dat ze niet iedereen dekken die kwetsbaar is. Er zitten gaten in de kaart. En mensen vallen er doorheen.
Verminder nu de uitstoot van fossiele brandstoffen. Dat is de enige manier om te voorkomen dat deze hittegolven sterker worden. Tot die tijd bakt Europa in steden die ontworpen zijn voor een ander tijdperk. We hebben bijna geen tijd meer om ze te repareren. En het maakt de hitte niet uit of je moe bent.
