Historia pamięta Thomasa Bartholina jako człowieka, który jako pierwszy pokazał nam, dokąd właściwie prowadzi system drenażowy naszego organizmu. Urodzony 20 października 1616 roku w Kopenhadze, zajmował się czymś więcej niż tylko katalogowaniem kości i mięśni. Opisał cały ludzki układ limfatyczny, czego nikt nie zrobił przed 1652 rokiem.
Jego praca była możliwa dzięki rodzinie głęboko zanurzonej w nauce. Jego ojciec, Kaspar Bartholin, był już znaczącą postacią w świecie anatomii. Ale Thomas nie tylko czerpał korzyści ze sławy ojca. Był częścią gigantycznego duetu naukowego. Wraz ze swoim starszym bratem Erazmem Bartholinem przyczynił się do rozwoju medycyny europejskiej.
Bracia Bartolin nie tylko studiowali anatomię, ale także aktywnie o niej dyskutowali. Byli studentami rygorystycznych holenderskich studiów anatomicznych. Kiedy angielski lekarz William Harvey przedstawił swoją kontrowersyjną teorię dotyczącą krążenia krwi w organizmie, wielu naukowców było sceptycznych. Thomas i Erasmus wspierali Harveya. Przeanalizowali dowody i zgodzili się: serce pompuje, przepływa krew, a ciało stanowi zamknięty obwód. Było to wówczas odważne stanowisko.
Thomas nie zadowalał się samą teorią. W latach 1646–1661 wykładał na Uniwersytecie w Kopenhadze. To długi okres spędzony przed publicznością, przeprowadzający sekcje zwłok i próbujący wyjaśnić niewidzialne sieci ludzkiego ciała. Jego uczniowie przekonali się, że nauka wymaga precyzji. Jeśli nie możesz tego zmierzyć, nie możesz tego udowodnić.
Jego umiejętności później zapewniły mu prestiżowe stanowisko. Od 1670 r. aż do swojej śmierci w 1680 r. był osobistym lekarzem króla Christiana V. Bycie lekarzem królewskim w Kopenhadze oznaczało coś więcej niż tylko leczenie dolegliwości monarchy. Był to wyraz szczególnego zaufania. Oznaczało to, że król ufał osądowi Bartholina. Oznaczało to, że najwyższe władze w Danii szanowały jego pracę.
„Jako pierwszy w pełni opisał cały układ limfatyczny człowieka”.
Dlaczego jest to dziś ważne? Często myślimy, że krew to jedyny płyn, który ma znaczenie. Widzimy to w żyłach. Nie widzimy limfy. Jednak bez szczegółowej mapy Bartholina nie bylibyśmy w stanie zrozumieć, w jaki sposób porusza się układ odpornościowy, w jaki sposób tkanki są utrzymywane w stanie suchym ani w jaki sposób choroby rozprzestrzeniają się po organizmie. Otworzył drzwi do współczesnej immunologii, chociaż nie był w stanie zidentyfikować mikroskopijnych „żołnierzy”, którzy później zaatakowali system.
Zmarł 4 grudnia 1680 roku w swoim rodzinnym mieście. Opisany przez niego układ limfatyczny istnieje do dziś. Nadal wykonuje swoją cichą, ale niezbędną pracę. Za każdym razem, gdy lekarz szuka oznak infekcji lub rozprzestrzeniania się raka, opiera się na mapie, którą Bartholin sporządził ponad trzy wieki temu.
