Wszystko zaczęło się od kamienia. A dokładniej, kamień, który ktoś poświęcił czas na wypolerowanie na gładko.
Nie chodzi tylko o ostrzejszą krawędź. Ta zmiana wyznacza początek okresu neolitu, znanego również jako nowa epoka kamienia. Po raz pierwszy ludzie przestali traktować kamień jako narzędzie jednorazowego użytku, a zaczęli postrzegać go jako materiał, który można świadomie kształtować. Polerowanie i szlifowanie stały się technologiami definiującymi epokę.
Ale prawdziwa historia nie jest wyryta w kamieniu. Ale do czego dopuścił.
Przed tym okresem przeżycie było pracą na pełny etat bez świadczeń. Byłeś na polowaniu. Łowiłeś ryby. Zbierałeś dzikie rośliny. Jeśli pogoda się pogorszyła lub zwierzęta przeniosły się w inne miejsce, umarłeś z głodu. Neolityczni ludzie nie tylko znaleźli nieco skuteczniejszy sposób zabicia mamuta. Zmienili fundamentalną relację między człowiekiem a ziemią.
Uzależnienie od dzikich zasobów ustąpiło miejsca uzależnieniu od udomowionych roślin i zwierząt. Zboża przestały być przypadkowym znaleziskiem, a stały się roślinami uprawnymi. Miejsca tymczasowe ustąpiły miejsca stałym domom. Powstały wioski.
„Produkcja nadwyżek żywności umożliwiła niektórym członkom społeczności rolniczych zajęcie się specjalistycznym rzemiosłem”.
To kluczowy punkt zwrotny. Kiedy możesz wyhodować więcej zboża, niż potrzebujesz zjeść danego dnia, dzieje się coś niesamowitego. Nie każdy musi spędzać każdą godzinę na szukaniu kolejnego posiłku.
Niektórzy ludzie mogli zająć się wytwarzaniem ceramiki. Inni chcą zacząć tkać tkaniny. Tak narodziła się specjalizacja. Epoka neolitu nie polegała tylko na przetrwaniu w jednym miejscu. Chodziło o stworzenie nadwyżki. Nadwyżka stworzyła warunki dla społeczeństwa, jakie znamy dzisiaj.
Często myślimy o epoce kamienia łupanego jako o monolitycznym bloku czasu. Ale to nieprawda. Przejście do neolitu było ogromnym krokiem naprzód pod względem złożoności poznawczej i logistycznej. Wymagało to planowania, podziału pracy i pewnego poziomu zaufania w społeczności, który po prostu nie istniał, gdy wszyscy byli skupieni na natychmiastowym przetrwaniu.
Wypolerowany kamienny topór był po prostu „żelazny”. „Oprogramowanie” stało się wioską.
