De geschiedenis van het Japanse theater begint met vrouwen die misschien niet op het podium horen te staan.
Oostenrijk bloeide in het begin van de 17e eeuw en wordt beschouwd als de grondlegger van Kabuki. Maar het ontdekken van zijn ware achtergrond is als proberen rook te vangen. Er zijn schilderijen, tekeningen en dagboeken, maar ze zijn tegenstrijdig. Ze leggen het leven niet vast, ze suggereren het leven. Wat we echt weten is verrassend weinig.
Volgens de legende was ze een dienstmeisje in Izumo Taisha, het oudste heiligdom van Japan. De realiteit kan zelfs nog harder zijn. Ze zou een tempeldanseres kunnen zijn, een uitvoerder van heilige rituelen, of een prostituee die aan de rand van de samenleving werkt. het maakt niet uit. Belangrijker nog: ze verzamelde een groep danseressen en veranderde de Japanse entertainmentindustrie voor altijd.
In 1603 arriveerden ze aan de oevers van de Kamogawa-rivier in Kyoto.
Ze hebben het podium niet goed neergezet. Ze maken gebruik van tijdelijke platforms. Hun voorstelling combineert dans en understatement. Dit is onaangenaam. Traditioneel Noh-theater is gebaseerd op langzame, doelbewuste bewegingen en sierlijk kunstenaarschap. Dit is anders. Het is erg snel. Het is luidruchtig. Zeer populair.
Het is zo populair dat Okune het blijft maken.
Hij organiseerde nog vele andere activiteiten voor ons. Andere theatergroepen volgden dit voorbeeld. Volgens sommige rapporten verkleedde Okuno zich als jongeman voor een aantal dansen, waardoor de geslachtsgrenzen vervaagden, voordat dit een theatrale conventie werd. Deze vorm wordt okukuni kabuki genoemd. “Onna” Kabuki, of Kabuki voor dames, werd snel populair. Dit beperkt zich niet tot sport. Het maakt uit voor wie het is ontworpen.
Waarom mogen vrouwen niet deelnemen aan Kabuki-optredens?
De adel steunde de geboorte van Oostenrijkse bedrijven en vele navolgers. Maar hun hart ligt bij de stadsmensen. De thema’s komen uit het dagelijks leven. De sexyheid komt van de artiesten zelf.
Maar er is een probleem.
Shogun Tokugawa Iemitsu zag dit optreden en voelde zich bedreigd. In 1629 kondigde hij het verbod af. Vrouwen mochten officieel niet optreden in Kabuki. De reden is openbare orde en moraliteit. Deze dansen worden als suggestief beschouwd. Dansers verdienen extra geld door prostitutie. De generaal beschouwde dergelijke onfatsoenlijke daden als schadelijk voor de sociale orde.
Het verbod duurde ruim twee eeuwen. Dit ging door tot de Meiji-restauratie in 1868.
Theater moet deze leemte opvullen. Ze wendden zich tot jongens en jonge mannen. Ze waren verkleed. Het lijkt een beetje op een Elizabethaans toneelstuk waarin mannen vrouwenrollen speelden. Maar zelfs deze oplossing duurde niet lang. In 1652 verbood de generaal jonge mensen om soortgelijke morele redenen deze rollen op zich te nemen. Uiteindelijk werden oudere mannelijke dansers mainstream en vormden ze de volledig mannelijke traditie die bekend staat als “aragoto” en “wakashu” en die de huidige kabuki kenmerken.
De mythe van de oprichter
Er bestaat geen Oostenrijks dagboek. Er zijn geen brieven van hem gekomen. Er zijn scherven.
Sawako Ariyoshi probeerde de stilte te verbreken. Zijn roman Izumo no Kuni uit 1969 (gepubliceerd in het Engels als Kabubu Dancer) biedt een fictieve biografie. Biedt een verhelderend perspectief op de Japanse cultuur in de 16e en 17e eeuw. Het geeft Okney een stem die nog nooit eerder in de geschiedenis is gehoord.
Is dit waar? Nee, dit is fictie. Maar is het net zo waar als stilte?
Okuni stierf, en met zijn dood verdween het verhaal van die rivieroever volledig. Wat overbleef was een nieuwe kunstvorm. Het is luid, controversieel en gebouwd op de ruggen van vrouwen
